Vísitala neysluverðs, miðuð við verðlag í mars 2020, er 475,2 stig (maí 1988=100) og hækkar um 0,23% frá fyrri mánuði. Vísitala neysluverðs án húsnæðis er 404,7 stig og hækkar um 0,10% frá febrúar 2020. Mælingin er unnin áður en verulega fór að bera á neyslubreytingum vegna þess ástands sem nú eru að koma fram í samfélaginu vegna útbreiðslu COVID19 á Íslandi.

Verð á fötum og skóm hækkaði um 4,5% (áhrif á vísitöluna 0,19%). Kostnaður vegna búsetu í eigin húsnæði (reiknuð húsaleiga) hækkaði um 0,9% (0,14%). Verð á flugfargjöldum til útlanda lækkaði um 10,1% (-0,15%). Verð á bensíni og olíum lækkaði um 2,6% (-0,09%).

Síðastliðna tólf mánuði hefur vísitala neysluverðs hækkað um 2,1% og vísitala neysluverðs án húsnæðis um 1,8%.

Vísitala neysluverðs samkvæmt útreikningi í mars 2020, sem er 475,2 stig, gildir til verðtryggingar í maí 2020. Vísitala fyrir eldri fjárskuldbindingar, sem breytast eftir lánskjaravísitölu, er 9.383 stig fyrir maí 2020.

Breytingar á vísitölu neysluverðs 2019-2020
Maí 1988 = 100 Umreiknað til árshækkunar miðað við hækkun vísitölunnar
Vísitala Breytingar í
hverjum mánuði, %
Síðasta mánuð, % Síðustu 3 mánuði, % Síðustu 6 mánuði, % Síðustu12 mánuði, %
2019
Mars465,30,56,41,23,82,9
Apríl467,00,44,54,43,33,3
Maí468,00,22,64,53,33,6
Júní469,80,44,73,92,63,3
Júlí468,8-0,2-2,51,63,03,1
Ágúst470,10,33,41,83,13,2
September470,50,11,00,62,23,0
Október472,20,44,42,92,22,8
Nóvember472,80,11,52,32,12,7
Desember473,30,11,32,41,52,0
2020
Janúar469,8-0,7-8,5-2,00,41,7
Febrúar474,10,911,61,11,72,4
Mars475,20,22,81,62,02,1

Verðmælingar vandaðar og nákvæmar þrátt fyrir aðstæður
Mæling og útreikningur á vísitölu neysluverðs í mars gekk eðlilega fyrir sig og varð hvorki fyrir áhrifum af þeim neysluaðlögunum sem landsmenn ganga nú í gegnum vegna COVID19-veirunnar né viðbrögðum stjórnvalda til að halda aftur af útbreiðslu hennar. Það liggur á hinn bóginn fyrir að áskoranir munu koma fram við mælingu vísitölu neysluverðs í apríl og áfram á meðan ástandið varir.

Ekki er þó að vænta að mæling Hagstofunnar komi til með að sýna skyndilegt stökk í neysluflokkum þar sem viðskipti eru lítil eða engin. Til stendur að birta sérstaka síðu á vefsíðu stofnunarinnar á næstunni þar sem leitast verður við að svara þeim spurningum sem vænta má að brenni á almenningi vegna þróunar vísitölu neysluverðs í ljósi þess ástands sem ríkir í þjóðfélaginu um þessar mundir.

Þær áskoranir sem um ræðir felast í því að varnaraðgerðir stjórnvalda hafa áhrif á framboð, aðgengi og kaup á neysluvörum og þjónustu. Fyrstu merkin sáust í flugþjónustu og í hótel- og veitingarekstri í framhaldinu. Vegna lokunar samkomustaða og ýmissrar starfsemi með tilliti til sérstakrar smithættu verða nú ýmsar vörur og þjónusta tímabundið ófáanlegar. Þrátt fyrir þetta verður vogum vísitölu neysluverðs ekki breytt af þessum ástæðum enda eru neyslubreytingarnar tímabundnar og munu ganga til baka þegar takmörkunum verður aflétt af samfélaginu.

Náin samvinna við aðrar hagstofur í Evrópu
Hagstofa Íslands mun verðmeta vörur og þjónustu sem verða fyrir áhrifum aðgerðanna, en val á aðferðum við verðmat er bundið alþjóðlegum stöðlum. Hagstofa Íslands vinnur í samstarfi við hagstofur í allri Evrópu og Eurostat, hagstofu Evrópusambandsins, að samræmdri nálgun við verðmat á vörum og þjónustu sem eru í takmörkuðu framboði eða ófáanlegar enda eru viðfangsefnin þau sömu í öðrum löndum. Greint verður betur frá þeim aðferðum sem beitt verður við fyrsta tækifæri.

Hagstofan mælir verðlag eins nákvæmlega og stofnuninni er unnt við þær aðstæður sem eru uppi hverju sinni. Við óvenjulegar aðstæður, þar sem fram koma mikil frávik frá eðlilegri verðþróun, er tekið á því sérstaklega. Því er þess ekki að vænta að mæling Hagstofunnar komi til með að sýna skyndilegt stökk í neysluflokkum þar sem viðskipti eru lítil eða engin sem fyrr segir.

Talnaefni