Samkvæmt fyrsta mati er áætlað að landsframleiðsla hafi dregist saman um 1,1% að raunvirði á öðrum ársfjórðungi 2026 miðað við sama tímabil fyrra árs. Framlag vöruviðskipta vegur þyngst í samdrættinum en aukinn halli á vöruviðskiptum samanborið við fyrra ár veldur því að framlag þeirra til hagvaxtar er neikvætt um 2,9 prósentustig á öðrum ársfjórðungi.
Fjármunamyndun er talin hafa aukist um 5,7% að raunvirði á öðrum ársfjórðungi, einkaneysla um 0,8% og samneysla um 1,2%. Að teknu tilliti til birgðabreytinga er áætlað að þjóðarútgjöld á öðrum ársfjórðungi hafi aukist um 1,6% að raunvirði miðað við sama tímabil fyrra árs.
Áætlað er að árstíðaleiðrétt landsframleiðsla hafi dregist saman um 3,0% að raunvirði samanborið við fyrsta ársfjórðung 2026.
Fyrstu sex mánuði ársins er áætlað að landsframleiðsla hafi aukist um 1,3% að raunvirði samanborið við landsframleiðslu fyrstu sex mánaða ársins 2025.
Einkaneysla jókst um 0,8%
Einkaneysla á öðrum ársfjórðungi jókst um 0,8% að raunvirði miðað við sama tímabil fyrra árs. Innlend neysla hjaðnar almennt áfram þar sem samdráttur var í kaupum heimilanna á bifreiðum og óvaranlegum neysluvörum ásamt því að vöxtur í þjónustutengdri neyslu var minni en síðustu misseri. Jafnframt var óverulegur vöxtur í einkaneyslu vegna útgjalda Íslendinga á ferðalögum erlendis ásamt hægum vexti í húsnæðislið.
Samneysla jókst um 1,2% á öðrum ársfjórðungi
Samneysla hins opinbera er talin hafa aukist um 1,2% að raunvirði á öðrum ársfjórðungi miðað við sama tímabil fyrra árs. Bráðabirgðagögn benda til 7,4% aukningar að nafnvirði frá fyrra ári, áætluð verðbreyting er 6,1% sem gefur 1,2% magnbreytingu.
Nánar verður fjallað um fjármál hins opinbera í útgáfu þann 15. september næstkomandi.
Aukning í fjármunamyndun um 5,7%
Fjármunamyndun er talin hafa aukist um 5,7% að raunvirði á öðrum ársfjórðungi 2026 samanborið við sama ársfjórðung fyrra árs. Þar af er talið að fjármunamyndun atvinnuveganna hafi aukist um 10,1% að raunvirði. Metársfjórðungur var í fjárfestingu í gagnaverstengdum iðnaði og sló út fyrra met sem átti sér stað á sama tímabili i fyrra og er áætluð magnbreyting 10,6%. Hins vegar er talið að fjármunamyndun hins opinbera hafi dregist saman um 5,0% auk þess sem fjármunamyndun í íbúðarhúsnæði hafi dregist saman um 3,7%. Enn er þó ákveðin óvissa í mati á fjármunamyndun hins opinbera í niðurstöðum fyrsta og annars ársfjórðungs.
Aukinn halli á utanríkisviðskiptum
Áætlað er að vöru- og þjónustuviðskipti við útlönd hafi verið neikvæð um 87,8 milljarða króna á öðrum ársfjórðungi sem er töluvert meiri halli en á sama ársfjórðungi síðasta árs þegar hallinn nam 66,2 milljörðum króna. Vöruskiptajöfnuður var neikvæður um 154,4 milljarða á meðan þjónustujöfnuður var jákvæður um 66,6 milljarða. Aukinn halli á vöruviðskiptum dregur þannig hagvöxtinn á öðrum ársfjórðungi niður um 2,9 prósentustig á meðan þjónustuviðskiptin lyfta honum lítillega upp um 0,2 prósentustig.
Vöruútflutningur jókst að nafnvirði um 2,3%, sem má aðallega rekja til mikilla verðhækkana á fisk-og álafurðum en að raunvirði var 13,8% samdráttur. Aukningu í innfluttri vöru um 1,4% að raunvirði má helst rekja til starfsemi tengda gagnaverum.
Birgðabreytingar drógust saman um 15,5 milljarða
Heildarverðmæti birgða lækkaði um 15,5 milljarða króna á öðrum ársfjórðungi 2026 miðað við fyrsta ársfjórðung. Mest vægi hafði neikvæð breyting í sjávarútvegi, sem nam 12,4 milljörðum króna. Jafnframt var magnbreyting á olíubirgðum neikvæð um 263 milljónir króna og magnbreyting birgða í stóriðju svo sem áli, álafurðum og kísilmálmi dróst saman um 2,8 milljarða króna. Framlag birgðabreytinga til hagvaxtar á öðrum ársfjórðungi 2026 var neikvætt um 0,8 prósentustig.
Árstíðaleiðrétt landsframleiðsla dróst saman um 3,0%
Árstíðaleiðrétt landsframleiðsla dróst saman að raunvirði um 3,0% á öðrum ársfjórðungi 2026 miðað við fyrsta ársfjórðung 2026. Einkaneysla jókst um 0,1% á árstíðaleiðréttum mælikvarða, samneysla jókst um 0,4%, og fjármunamyndun hækkaði um 18,5%. Á sama tímabili minnkaði árstíðaleiðréttur útflutningur um 6,7% en innflutningur jókst um 13,1%.
Vinnumagn dregst saman um 0,9% á milli ára
Áætlað er að heildarfjöldi unninna stunda hafi dregist saman um 0,9% á öðrum ársfjórðungi 2026 samanborið við annan ársfjórðung 2025. Á sama tíma jókst fjöldi starfandi um 0,9%. Árstíðarleiðrétting bendir til þess að fjöldi vinnustunda hafi dregist saman um 1,3% milli ársfjórðunga og fjöldi starfandi aukist um 0,3%.
Endurskoðun á áður birtum tölum
Samhliða birtingu fyrstu niðurstaðna fyrir annan ársfjórðung 2026 hefur verið gerð reglubundin endurskoðun á niðurstöðum þjóðhagsreikninga fyrir árin 2023-2025.
Fyrir árið 2025 vegur endurskoðun þjónustuviðskipta þungt. Niðurstöðurnar byggja nú á fyllri upplýsingum um kortanotkun auk raungagna frá litlum og meðalstórum fyrirtækjum. Uppfærðar upplýsingar um þjónustuviðskipti leiða til lækkunar á einkaneyslu. Jafnframt hafa uppfærðar vísitölur til staðvirðingar þjónustuviðskipta áhrif á magnbreytingu aftur til ársins 2023. Fyrri tölur um samneyslu árið 2025 byggðu á bráðabirgðagögnum. Þær hafa nú verið endurskoðaðar á grundvelli fyllri upplýsinga. Endurskoðaðar upplýsingar um fjármunamyndun hins opinbera hafa einnig veruleg áhrif á niðurstöður ársins 2025. Áætlanir um fjármunamyndun atvinnuveganna fyrir árið 2025 eru þó enn háðar nokkurri óvissu. Ítarlegri upplýsingar úr eignaskrá fyrirtækja og einstaklinga í atvinnurekstri verða teknar inn við næstu birtingu þjóðhagsreikninga í lok nóvember. Endurskoðun fjármunamyndunar fyrir árið 2024 má að mestu rekja til endurmats á útgjöldum til rannsókna og þróunar, sem færð eru til fjármunamyndunar.
Gögn um framleiðsluuppgjör hafa verið uppfærð á vef Hagstofu Íslands samhliða endurskoðun á ráðstöfunaruppgjöri.